Ki 100 tylli ki khubor ka koit ka khiah nakabynta ki khynnah ba kin tip bad ban ia sam ki dei ki ba suk bad ki ba lah ban shaniah kiba la thmu kyrpang nakabynta ki khynnah kiba ha ka rta kaba 6 haduh 14 snem. Ngi sngew ba ka long kaba donkam ba ki samla lud kiba don ha ka rta kaba 10 haduh 14 snem kin tip shaphang kane ka khubor ka koit ka khiah namar dei ha kine ki rta ba ki khynnah ki shim ia ka bynta ban long ki nongri nongsumar ia ki para kiba dang rit ha ki iing ki sem jong ki. Bad ka long ruh kaba donkam ban ithuh bad ban ai ka jingiaroh ia ki na ka bynta kane ka kam ban iarap ia ka iing ka sem ha kane ka rukom.

Ki 100 tylli ki khubor ka koit ka khiah ki kynthup ia ki 10 tylli ki khubor ha ki 10 tylli ki phang ba kongsan jong ka koit ka khiah. Kita ki long: ka Malaria (ka jingpang khieshohrih), ka Diarrhoea (ka prie pynhiar), Nutrition (ka jingioh ia ki jingbam tei met), Coughs colds & illness (ka jingpang jyrhoh, baiongkhlieh), intestinal worms (ka jingdon wieh ha ki snier), Water & Sanitation (ka umbam umdih bad ka jingleh khuid leh suba), immunization (ka jingai dawai tika ban iada na ki jingpang), ka HIV/AIDS bad ki jing aksiden, jingmynsaw, ka jingheh jingsan ha ka por khyllung. Kine ki khubor kiba suk ban sngewthuh ki long nakabynta ki kmie ki kpa bad ki nonghikai shaphang ka koit ka khiah ban pyndonkam bad ki khynnah, la ha iing ne ha skul ne ha kino kino ki seng bad ha ki jaka ai jingsumar.

Kine harum ki long kita ki 10 tylli ki khubor ka koit ka khiah halor ka phang kaba 4: KA KHIESHOHRIH

  1. Ka khieshohrih kadei ka jingpang kaba la pynsaphriang da ka jingdait jong u skain pyrjong.
  2. Ka khiehshohrih ka long ka jingpang kaba ma. Ka pynkhie shit bad ka lah ban shim ia ka jingim, khamtam ha ki khyllung bad ki kynthei ba armet.
  3. Iada na ka khieshohrih da kaba thiah ha ki jingthiah ba ba la ker da ki musari ba la pdem ha ki dawai pyniap khniang kiba pyniap ia ki pyrjong bad ki ba khanglad ia ki na kaba dait ia kito kiba thiah hapoh jong ki.
  4. U pyrjong ba kit jingpang khiehshoh u ju dait ha ki por shwa ban sep ka sngi haduh mynstep shwa ban mih sngi.
  5. Haba ki khyllung khynnah ki ioh ia ka jingpang khieshohrih, ka jingheh jingsan jongki ka suki bha.
  6. Don lai jait ki dawai pyniap khniang ba shu kynshait kiba lah ban pyniap ia u pyrjong ba kit jingpang khieshohrih: kiba lah ban pyndonkam hapoh iing, ha ka lyer, bad halor ka um.
  7. Ki dak jong ka khieshohrih kidei ka jingpang shit, ktha khlieh, pang doh ksah, pang kpoh bad ka suhkhriat. Ka jing leh ia ki test bad ka jingioh jingsumar ha ka por kaba biangka iada na ka jingiap.
  8. Ia ka khieshohrih lah ban iada bad sumar da kaba dih ia ki dawai kum ba la bthah ki doktor.
  9. U niang khieshohrih u im ha ka snam u nongpang, bad kane ka wallam ia ka jingduna snam. Kane ka pynlong ia u/ka briew ban tlot ban swai.
  10. Ki dawai khieshohrih ki lah ban iada bad pynduna ia ka khieshoh bad ka jingduna snam ha ki jaka bad ha ka por ba ka khieshoh ka ktah ia kiba bun ha shnong.

Kine ki khubor ka koit ka khiah ki dei ki ba la bishar bad pynjanai da ki riew shemphang ka koit ka khiah bad phi lah ban shem ia ki ha ka ORB health website.

Kine harum ki long khyndiat ki jingai jingmut shaphang kiei kiba ki khynnah ki lah ban leh khnang ba kin snghewthuh khambha ia ka phang bad ba kin ia sam iaka khubor bad kiwei.

KA KHIESHOHRIH: Kaei Kaba ki Khynnah ki Lah Ban Leh?

  • THOH ia ki khubor shaphang Ka Khieshohrih katkum ka jingsngewthuh jongphi ha ki kyntien lajong bad ha ka ktien jong phi hi.
  • PULE LYNDET ia ki khubor khnang ban ym klet.
  • IA SAM bad ia thuh ia ki khubor bad ki para khynnah lem bad ki bahaiing hasem.
  • SHNA ia ki dur poster ban pyni kumno ka khieshohrih ka saphriang bad kumno ba ngi lah ban ia snoh kti lang ha ka jingialeh ban iada ia ka khieshohrih.
  • SHNA ia ki jingiathuhkhana ne jinglehkai ban pyni ia ka jingim jong u pyrjong naduh ba u sdang kum ka pylleng, kumno u kylla skain, bad haduh katno u im, bad pyni sha kiwei ki khynnah.
  • SHNA ia ki dur poster ban pyni kumno ban pyndonkam ia ki musari ba la pdem ha ki dawai pyniap khniang.
  • IATHUHKHANA bad shna dur poster ban pyni kumno ban iada naka jingshah dait ha ki pyrjong.
  • PYNWANDUR da ki jingiathuhkhana bad drama ban pyni kumno ki khynnah ki ithuh ia ki dak jong ka khieshohrih ha iwei pat i khynnah iba pang khieshoh bad kumno ki rangbah kin iarap ha kaba leit phah test ia i.
  • PYNWANDUR da ki jingiathuhkhana bad drama ki ban pyni ia ki dak jong ka jingpang khieshohrih bad duna snam, kumno ki wieh ki wanrah iaka jing duna snam bad kumno ka khieshohrih ruh ka wanrah ia ka jingduna snam.
  • SHNA ia ki dur poster ki ban pyni ia ki jait jingbam ba ngi ju ioh na shnong kiba pynbun snam.
  • KYNTU ia ki khynnah ba kin shong hapoh ka musari ha ki por dait pyrjong.
  • PYNTIKNA ba phi la bsuh bha ia ki tduh ka musari ha ka por thiah bad peit ba ka khlem lait thliew.
  • PYNWANDUR da ki jingiathuhkhana bad drama balei ba ki briew ki sngewtynnad ne kim sngewtynnad ban pyndonkam ia ki musari, bad kaei ba ki tip ba ki musari ki lah ban leh ne kim lah ban leh.
  • PYNLONG ia ka jingialap ban pyni ia ki briew kumno ban pyndonkam ia ki musari.
  • KHOT ia ki nongtrei ka koit ka khiah ba kin wan ai jingkren ha ki skul ban iathuh ia ki khynnah shaphang ka jingdonkam ia ka musari bad ki rukom test bapher bapher kiba donkam haba pang khieshohrih.
  • PYNDONKAM da ki jingrwai, jingshad bad drama ban pynsaphriang ia ki khubor sha kiwei.
  • KYLLI katno ngut ha iing kiba la ju ioh pang khieshohrih? Kumno ngin iada? Kumno bad ha kano ka por dei ban wah ia ki musari ba la pdem ha kidawai pyniap khniang ba neh slem (ba la khot ki LLINs) bad kumno ban pyndonkam ia ki jar ha ki jingkhangiit bad kumno ki treikam? Kumno ki paitbah ki lah ban ioh ia ki musari LLINs ha shnong? Kumno ka khiehshohrih ka wanrah iaka jingiap? Balei ka khieshohrih ka long kaba ma, khamtam ia ki kynthei ba armet bad ia ki khynnah? Kaei ba ki nongtrei ka koit ka khiah ki ai ia ki kynthei ki ba dang punkhyllung khnang ba lah ban pynsangeh bad kiar naka jingpang khieshohrih, bad ha kano ka por ki lah ban ioh ia ki? Kumno ki jingbam ba tei iaka snam(ka doh, ki jhur sla jyrngam) ki iarap ban iada na ka jingpang duna snam? Kumno ki briew ki lah ban iada ialade bad ia kiwei na ka jingdait pyrjong? La khot kumno ia ki jait test ba kham kyrpang ban tip la u briew u pang khieshohrih ne em?

Nakabynta ki jingtip ba kham bniah, sngewbha wad ha ka www.childrenforhealth.org lane clare@childrenforhealth.org.

খাশি Home