ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ 100 ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸੰਦੇਸ਼ 8-14 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿਹਤ ਸਿੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਧਾਰਨ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ 10-14 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਗੱਭਰੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ 10-14 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਗੱਭਰੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਲਾਹੇਵੰਦ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

100 ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ 10 ਸੰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਮਲੇਰੀਆ, ਦਸਤ, ਪੋਸ਼ਣ, ਖਾਂਸੀ-ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ, ਪੇਟ ਦੇ ਕੀੜੇ, ਪਾਣੀ ਅੱਤੇ ਸਵੱਛਤਾ, ਟੀਕਾਕਰਣ, ਐਚਆਈਵੀ ਅਤੇ ਏਡਸ ਅਤੇ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ, ਸੱਟ-ਫੇਟ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ। ਸਧਾਰਨ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਘਰ, ਸਕੂਲਾਂ, ਕਲੱਬਾਂ ਅਤੇ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿਖੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਹਨ ਵਿਸ਼ੇ 1 ਤੇ 10 ਸੰਦੇਸ਼: ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ

  1. ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡੋ, ਜੱਫੀ ਪਾਓ, ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੋ, ਹੱਸੋ ਅਤੇ ਗਾਓ।
  2. ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਭਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜ਼ਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਆਲੂ ਰਹੋ।
  3. ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਇਹ ਜਲਦੀ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ: ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਣਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਪੀਣਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੋ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗਲਤੀਆਂ ਵੀ ਕਰਨ ਦਿਓ!
  4. ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਾਂਗ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਨਾਲ ਵਤੀਰਾ ਵਧੀਆ ਰੱਖੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੀਮਾਰ ਅਤੇ ਅਪਾਹਜ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ।
  5. ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜ੍ਹੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਹੋ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਹੀ ਦਿਖਾਓ।
  6. ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਰੋਂਦੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ (ਭੁੱਖ, ਡਰ, ਦਰਦ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਕਿ ਕਿਉਂ।
  7. ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਕੇ, ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਡਰਾਇੰਗ ਕਰਕੇ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਓ, ਗਾਣੇ ਗਾਓ ਅਤੇ ਨੱਚੋ।
  8. ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ, ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੋਟਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰੋ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਰੁੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਉਹ ‘ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ’ ਜਿਵੇਂ ਬੋਲਣਾ, ਤੁਰਨਾ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
  9. ਘਰ ਦੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ ਕਿ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਸਾਫ਼ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹੱਥ ਅਤੇ ਮੂੰਹ) ਹਨ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦਾ ਚੰਗਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਜਾ ਸਕੇ।
  10. ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦਿਓ ਪਰ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਦੇ ਨਾ ਭੁੱਲੋ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਮਾਹਰ ਸਿਹਤ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਮਾਹਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ORB ਦੀ ਸਿਹਤ ਵੈਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ: www.health-orb.org .

ਇਹ ਕੁੱਝ ਸੁਝਾਅ ਹਨ ਜੋ ਬੱਚੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ: ਬੱਚੇ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?

  • ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
  • ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਲਵੋ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਭੁੱਲੀਏ!
  • ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ!
  • ‘ਮੁੰਡੇ’ ਅਤੇ ‘ਕੁੜੀਆਂ’ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿਓ; ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ‘ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ’ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ’ ਖੇਡਣ ਦਿਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦਿਓ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਗੇਅਸ ਜਾਂ ਗੇਲਜ਼ ਗੇਮਾਂ ਦੇ ਗੇਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ? ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
  • ਘਰ ਵਿਖੇ ਜਾਣਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ‘ਚੰਗੇ’ ਅਤੇ ‘ਮਾੜੇ’ ਵਿਹਾਰ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ।
  • ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਪੋਸਟਰ ਬਣਾਓ।
  • ਘਰ ਵਿਖੇ, ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਸਮਾਜਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ – ਮੋਬਾਇਲ, ਰੈਟਲ, ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖਾਂਚੇ, ਗੁੱਡੀਆਂ, ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਿਹੇ ਖਿਡੋਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਾਓ।
  • ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਹੱਥ ਧੋਣਾ, ਟੀਕਾਕਰਣ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਤ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣਾ ਜਿਹੇ ਆਸਾਨ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਡਰਾਇੰਗ ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਬਣਾਓ।
  • ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਨਾਟਕ ਬਣਾਓ। ਉਹ ਦੋ ਮਾਂਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਸਬੰਧੀ ਨਾਟਕ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨਾਲ ਨਕਲ ਕਰਨਾ/ਭਾਵਨਾ/ਅਹਿਸਾਸ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨਾ। ਦੂਜੇ ਬੱਚੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਜਾਂ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀ ਹੈ।
  • ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ/ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਕਾਰਨ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਰੋਂਦੇ ਜਾਂ ਹੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਲਾਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ।
  • ਕਲਾਸ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਸਥਾਨਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਤੋਂ ਬੱਚਾ ਗੋਦ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸਮੂਹ ਕੋਲ ਜਾਏਗੀ ਅਤੇ ਦੱਸੇਗੀ ਕਿ ਬੱਚਾ ਕਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
  • ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਣੀ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਸਾਨ ਕਦਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗਾਣਾ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਘਰੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਾਈ/ਭੈਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗਾਓ।
  • ਨੌਜਵਾਨ ਬੱਚੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਪਤਾ ਕਰਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਖ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
  • ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਕਿਵੇਂ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸਿਹਤ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।
  • ਨੌਜਵਾਨ ਬੱਚੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੀਤ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਗਾਣੇ ਗਾਉਣਾ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।
  • ਬੱਚੇ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?

ਵਧੇਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ www.childrenforhealth.org ਜਾਂ clare@childrenforhealth.org ‘ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।

ਪੰਜਾਬੀ Home